کوچک درباره ی لینچ (معرفی کتاب - کارگردان ها)

عنوان: کتاب کوچک کارگردانان (5) - «دیوید لینچ»

نویسنده: میشل لوبلان، کالین آدل

مترجم: مهدی مصطفوی

نوبت چاپ: چاپ اول

سال انتشار: تابستان 1385

از این دست کتاب، (کتاب کوچک کارگردانان) سه عدد تا به حال معرفی شده اند؛ یکی مربوط بود، به «وودی آلن» ، دیگری «برادران کوئن» و آخری در مورد «کوبریک» بود. پیشتر از این؛ در معرفی دیگر کتاب ها، در مورد چگونگی این کتاب ها و این که این عنوان - « pocket Essentails » - عنوان مجموعه ای ست از کتاب های کوچک راهنما که در انگلستان و درباره ی چند موضوع خاص منتشر می شود؛ حرف هایی زده شده بود؛ و دوباره گویی آن لازم به نظر نمی رسد. اما به هر روی اگر از دیگر عناوین استفاده ی لازم را برده باشید؛ در مورد این عنوان – دیوید لینچ- هم به همان استفاده ی بایسته خواهید رسید. کتاب مختصر است، و دقیق. در شانزده فصل تنظیم شده و به بسیاری از فیلم های لینچ پرداخته است. برای هر فیلم «لینچ» در عنوان آن بخش؛ نامی انتخاب کرده و در تحلیل فیلم، مولفان کوشش عمیقی داشته اند. ترجمه هم روان است و یکدستی لازم را دارد. به هر صورت اگر مشتاق دانستن درباره ی لینچ هستید این کتاب اطلاعات لازم و مختصر و دقیق و جاافتاده ای را در اختیار شما قرار می دهد.

اسفندیار درب کوشکی

بهرام بیضایی از نگاه شهرام جعفری نژآد (معرفی کتاب)

عنوان کتاب: بهرام بیضایی

نویسنده: شهرام جعفری نژاد

ناشر: تهران ؛ نشر قصه

نوبت چاپ: چاپ اول

زمان انتشار: زمستان 1379

شمارگان: 2200 نسخه

تعداد صفحات: 130 برگ

سینمای ایران، با برخی نام ها همیشه ماندگار است، امیر نادری، کیانوش عیاری، بهرام بیضایی، ابراهیم حاتمی کیا، مسعود کیمیایی، پرویز کیمیاوی، و بسیاری کسان دیگر. در این میان «بهرام بیضایی» چهره ای منحصر به فرد است: نویسنده ی نمایشنامه، روایت و فیلمنامه؛ تدوین گر، کارگردان نمایش و سینما، تهیه کننده.

کتاب های فراوانی درباره ی «بهرام بیضایی» نوشته شده است، که نشانگر اهمیت «بیضایی» در سینما، و نمایش ایران است. کتاب «بهرام بیضایی» نوشته ی «شهرام جعفری نژاد» ، کتابی است که زندگی و کارنامه ی فرهنگی و هنری «بهرام بیضایی» را به خوبی بررسی کرده است. در این کتاب «شهرام جعفری نژاد» ، «بیضایی» را از ابتدای کارش تا آخرین نوشته هایش (تا سال 1379 – سال انتشار کتاب «بهرام بیضایی» -) پیگیری کرده، و کارنامه ی هنری «بیضایی» را برای ما باز گو می کند؛ و البته در انتهای کتاب، پیش از بخش «نمایه» ، «شهرام جعفری نژاد» سالشماری تهیه کرده از زندگی و کارنامه ی هنری و فرهنگی «بیضایی» با عنوان: «کارنامه بهرام بیضایی در یک نگاه» .

کتاب «بهرام بیضایی» کتابی مفید است برای همه ی دوستداران سینما، نمایش، متون نمایشی و فیلم نامه ها و به ویژه علاقه مندان به فیلم های بهرام بیضایی.

کاوه بهبودی

آشنایی با زندگی و فیلم های کارگردان های ایرانی (معرفی کتاب)

عنوان : فرهنگ کارگردان های سینمای ایران 1375 – 1309

نویسنده: سید مرتضی سید محمدی

با یادداشت: بهرام بیضایی

ناشر: تهران؛ نشر دشتستان

نوبت چاپ: چاپ اول

تاریخ انتشار: بهمن 1386

شمارگان: 5000 نسخه

کارگردان یکی از مهم ترین دست اندر کاران سینما در جهان است؛ بسیاری از ما فیلم های سینماگران خاصی را دنبال می کنیم؛ و پاره ای از تماشاگران ، با مشاهده ی نام برخی از دست اندر کاران فیلم (مانند کارگردان، بازیگر و ...) تصمیم می گیرند که آیا فیلمی را مشاهده کنند یا نه.

کتاب «فرهنگ کارگردان های سینمای ایران 1375 – 1309 » ما را با زندگی و آثار برخی از سینماگران فیلم های داستانی در ایران آشنا می کند. کتاب، با یادداشتی از «بهرام بیضایی» آغاز می شود که در آن «بیضایی» در یک صفحه از دیدگاه های خود درباره ی سینمای ایران می گوید: « با دیدن کتاب شما یاد شور نوجوانی خود می افتم. زمانی که تشنه بودم و سرچشمه ای نبود. کاش وقتی به شوریدگیِ اکنون من رسیدید از این گردآوری پشیمان نشوید.» و البته «بیضایی» در جایی دیگر از این یادداشت از وضعیت سینمای ایران گلایه می کند که : « کتاب شما، بی آنکه بخواهید، شامل بسیاری نامهای ناپیداست که با استعدادهایی به مراتب بیش از بسیاری نامها که در این اند – و دستِ کم بیش از من – دستشان هرگز به فیلمسازی نرسید. و نیز شامل بسیاری نامهای ناپیداست که بدون هیچ استعداد و امتیازی وظیفه یافتند سالها جلوی رشد پیشروترین اندیشه ها را بگیرند، و از این هنر چیزکی در حد خود مبتذل و دست بالا متوسط بسازند.»

کتاب «فرهنگ کارگردان های سینمای ایران 1375 – 1309 » کتابی سودمند است برای همه ی دوستداران سینمای داستانی تا آشنایی بیشتری با زندگی و فیلم های کارگردان های گوناگون پیدا کنند.

عناوین مطالب کتاب به ترتیب از این قرار است:

یادداشت استاد بهرام بیضایی

پیشگفتار

1- بیوفیلموگرافی کارگردانها

2- کارگردانهایی که یک یا دو فیلمی که ساخته اند، نمایش داده نشده یا ناتمام مانده است

3- کارگردانهای غیرایرانی که در ایران (و یا کشوری دیگر) با مشارکت عوامل سینمای ایران فیلم ساخته اند

4- ضمیمه: فیلمسازان ایرانی که برنده ی جوایز خارجی بوده اند

فهرست نامها

فهرست منابع

کاوه بهبودی

كمي مختصر درباره‌ي يك غول (معرفي كتاب)

نام كتاب: كتاب كوچك كارگردانان (1)، استنلي كوبريك
نويسنده: پل دانكن
برگردان: سعيد خاموش
ناشر: كتاب آوند دانش
ويراستار و صفحه‌آرا: هادي چپردار
تاريخ انتشار: بهار 1388
شمارگان: 2200 جلد
تعداد صفحات: 187 صفحه
در پيش گفتار كتاب «هادي چپردار» مي‌نويسد: «Pocket Essentials عنوان مجموعه‌اي ست از كتاب‌هاي كوچك راهنما كه در انگلستان و دربارۀ چند موضوع خاص منتشر مي‌شود، از جمله دربارۀ فيلم‌سازان، ژانرهاي سينمايي و ادبيات. مجموعۀ كتاب‌هايي كه در فارسي نام كتاب كوچك كارگردانان را بر آن گذاشته‌ايم، برگردان تعدادي از اين راهنماهاست كه دربارۀ فيلم‌سازان بزرگ جهان نگاشته شده است.» و البته از اين بابت اين ناشر را بايد سپاس گفت؛ و اميدوار هستيم كه اين كار همچنان ادامه پيدا كند. من يكي چند تايي از آن‌ها را دارم و تقريباً همگي كتاب‌هايي مختصر هستند با اطلاعاتِ حساب شده و به درد خور. ترجمه‌ها را هم آدم‌هاي متفاوتي انجام داده‌اند، كه اين هم خوب است؛ چون نويسندگان نيز آدم‌هايي هستند، متفاوت، و طبيعتاً نگارشي متفاوتِ از هم دارند و اين كه مترجم عوض شده است به نظر كار كاملاً درستي است.
و اما «كوبريك» و كتاب كوچكي كه درباره‌ي او نوشته شده است. اين كتاب پنج فصل اصلي دارد به اضافه‌ي منابع، كتاب‌ها و وب‌سايت‌هايي كه در پايان معرفي مي‌شوند. همچنين چيزي دارد شبيه پيش گفتار يا مقدمه‌ي نويسنده كه عنوان آن اين چنين انتخاب شده است: «استنلي كوبريك: شاهد عيني». به نظر من هم عنوان هوشمندانه‌اي است براي يك مقدمه و هم مدخل بسيار جذابي است؛ براي ورود. عنوان فصل‌ها نيز هم جذاب است، و هم زيركانه انتخاب شده است. در هر فصل شما با تعدادي از آثار «كوبريك» و به ترتيب سال آشنا مي‌شويد، در پايان فقط به اين خاطر كه بدانيد در اين كتابِ كوچك با چه فصول و فيلم‌هايي از «كوبريك» آشنا مي‌شويد، آن‌ها را فهرست وار در زير آورده‌ام.
1- چشمان گشوده
روز مبارزه (1950)
پدر روحاني پرنده (1951)
ترس و هوس (1953)
دريانوردان (1953)
بوسۀ قاتل (1955)
2- چشمان جوينده
قتل (1956)
راه‌هاي افتخار (1957)
3- خار چشم
اسپارتاكوس (1960)
4- بينايي
لوليتا (1962)
دكتر استرنج لاو: چگونه ياد گرفتم دست از نگراني بردارم وبمب را دوست بدارم (1964)
2001: يك اُديسۀ فضايي (1968)
5- نگاه خيره
پرتقال كوكي (1971)
بري ليندن (1975)
غلاف تمام فلزي (1987)
چشمان باز بسته (1999)
منابع
كتاب‌ها
وب‌سايت‌ها

اسفنديار درب كوشكي

بيضايي و آن جدال هميشگي‌اش

نام كتاب: بهرام بيضايي، جدال با جهل

گفتگو: نوشابه اميري

سال نشر: چاپ دوم، 1388

ناشر: نشر ثالث

تعداد صفحات: 127 صفحه به اضافه‌ي پانزده صفحه عكس سياه و سفيد

كتاب گفتگويي است به نسبت طولاني با «بهرام بيضايي». گفتگو را «نوشابه اميري» انجام داده است. سئوال‌ها به نسبت بد نيستند و البته «بيضايي» نيز كه در جواب هميشه صادقانه، دقت لازم را به خرج داده و مي‌دهد. من قبلاً دو گفتگوي «زاون قوكاسيان» را با «بيضايي» خوانده بودم، اما اين گفتگو تقريباً از نقطه‌ي ديگري آغاز و به نقطه‌ي ديگري ختم مي‌شود. مي‌توان گفت «اميري» تقريباً منتقدانه‌تر با «بيضايي» برخورد مي‌كند و جهت سئوال‌هايش هم از نوع ديگري است. نكته‌ي ديگر كتاب، بخش‌بندي آن به چند بخش عمده است؛ با اين نام‌ها: 1- از آغاز، 2- جواني، 3- انديشه‌ها و كشف سينما 4- مردم 5- نوشته‌ها و آغاز فيلم سازي 6- آينه‌ها 7- زن در آثار بيضايي 8- مسافران 9- سگ كشي و مقاله‌كه بخش آخر كتاب است و ديگر گفتگو نيست، بلكه مقاله‌اي است از خود «نوشابه اميري» كه در آخر گفتگوها و در فصل پاياني كتاب آمده است.

به هر روي اميدواريم، حاصل اين گفتگوها كه يكي از آن‌ها، اين گفتگو است؛ يعني گفتگوي «اميري» با «بيضايي» همان گونه كه «نوشابه اميري» گفته است؛ بقيه نيز كه گفتگوهايي‌ است؛ «با اهل قلم، فرهنگ و سياست» كم كم به نشر سپرده، و به چاپ برسد.

اسفندیار درب کوشکی

سخني ديگر از بروك (معرفي كتاب)

عنوان: رازي در ميان نيست. (انديشه‌هايي درباره‌ي بازيگري و تأتر)
نويسنده: پيتر بروك
مترجم: محمد شهبا
ناشر: انتشارات هرمس
شمارگان: 2000 نسخه
چاپ دوم: 1384
تعداد صفحات: 109 برگ
كمتر كسي را مي‌شود پيدا كرد، كه با تأتر آشنا باشد و «پيتر بروك» را نشناسد. همچنين مترجم نيز، در «ايران» آدم آشنايي است، هم در تدريس، هم در ترجمه و هم در نقد. پس به همين دو دليل عمده، به نظر مي‌رسد كه كتاب؛ نوشته‌اي باشد خواندني.
به هر روي اين كتاب داراي سه فصل عمده است با عناوين زير:
1- فريبكاري ملال
2- ماهي زرين
3- رازي در ميان نيست
هر سه فصل هم در حول و حوش يك مطلب دور مي‌زند، تأتر و بازيگري. به ديگر سخن اين كتاب مجموعه‌ي انديشه‌هاي ديگري از «بروك» است، درباره‌ي اين هر دو – بازيگري و تأتر – و به نظر نيز مي‌رسد در ادامه‌ي همان «فضاي خاليِ» معروفش باشد؛ اما در بحثي كه باز كرده، مطالبي از آن دست و دقيقاً از جنس آن كتاب نمي‌بينيم. در اين نوشته با مطالب جديد و در بيشتر موارد با حرف‌هايي تازه آشنا مي‌شويم؛ مطالبي كه بيش از همه ياري‌رسان بازيگران‌اند و بيشتر از آنِ كارگردانان تأتر.

اسفنديار درب‌كوشكي

از اين كمدين پيشتاز بيشتر بدانيم (معرفي كتاب)

عنوان: وودي آلن (كتاب كوچك كارگردانان 2)
نويسنده: مارتين فيتز جرالد
ترجمه: مژگان محمد
ناشر: كتاب آوند دانش
تاريخ انتشار: بهار 1383
نوبت چاپ: يكم
شمارگان: 2200 جلد
تعداد صفحات: 186 برگ
در اين كتاب كوچك چيزهاي زيادي از «وودي آلن» مي‌خوانيد. چيزهايي كه همگي داراي دو خصيصه‌ي ويژه‌اند؛ يكي كوتاه بودن و دومي دقيق بودن.
مطالب اوليه بيشتر به شخصيت، حرفه، روش كار و همكارانِ «وودي آلن» مي‌پردازد. سپس به همراهي نويسنده، سراغ فيلم‌هاي او را مي‌گيريد. از عمده‌ فيلم‌هاي «وودي آلن» در اين كتاب؛ اين فيلم‌ها بررسي شده‌اند: پول را بردار و فرار كن (1969)، موزها (1971)، خوابگرد (1973)، عشق و مرگ (1975)، آني هال (1977)، صحنه‌هاي داخلي (1978)، منهتن (1979)، خاطرات استار داست (1980)، زليگ (1983)، برادوي دني رز (1984)، رز ارغواني قاهره (1985)، هانا و خواهرانش (1986)، روزهاي راديو (1987)، سپتامبر (1987)، زن ديگر (1988)، قصه‌هاي نيويوركي: تباهي اديپ (1989)، جنايت و جنحه (1989)، آليس (1990)، سايه‌ها و مه (1992)، زن و شوهرها (1992)، قصه‌ جنايي منهتن (1993)، گلوله‌ها بر فراز برادوي (1995)، آفروديت توانا (1996)، همه مي‌گويند دوستت دارم (1997)، شالوده شكني‌ هري (1998)، شهرت (1999)، شيرين و باحال (1999)، تبهكارهاي خرده پا (2000)، نفرين عقرب يشمي (2001).
البته نبايد انتظار داشت كه در كتابي با اين حجم كم، چيزهاي بسيار گسترده‌اي از اين فيلم‌ها دستگيرتان شود؛ اما همين قدر بگويم كه اگر به دنبالِ نام درست عوامل فيلم، بازيگران، داستان فيلم و همچنين مضمون و نقدي كوتاه اما تا حد بسياري درست هستيد خواندن اين كتاب يا حداقل داشتن آن به عنوان منبع چندان بد نيست. به جز اين در فصل آخر به روزگار «وودي آلن» در سال‌هاي اخير نيز نگاه شده است؛ اين كه امروزه چه مي‌كند، به عنوان بازيگر در حال بازي در چه فيلم‌هايي است و البته رابطه‌اش با تلويزيون و كارهاي تلويزيوني در چه حد و اندازه‌اي است.

كم گويي و گزيده گويي (معرفي كتابِ «كتاب كوچكِ كارگردانان 4- جوئل و ايتن كوئن»)

عنوان: كتابِ‌ كوچكِ كارگردانان (4) – جوئل و ايتن كوئن

نويسندگان: اِلِن چشاير، جان اشبروك

ترجمه: مرسده بصيريان حريري

ناشر: كتاب آوند دانش

نوبت و سال چاپ:‌ چاپ يكم، 1384.

شمارگان: 2200 جلد

تعداد صفحات: 166 برگه

در پيش گفتارِ كتاب آمده است؛ اين نوشته «مجموعه‌اي ست از كتاب‌هاي كوچكِ راهنما كه در انگلستان و درباره چند موضوع منتشر مي‌شود؛ از جمله درباره فيلم‌سازان، ‍ژانرهاي سينمايي و ادبيات؛ و به زبان‌هاي غير انگليسي نيز ترجمه و چاپ مي‌شود. مجموعة كتاب‌هايي كه در فارسي نام كتاب كوچك كارگردانان را بر آن گذاشته‌ايم، برگردانِ تعدادي از اين راهنماهاست دربارة فيلم سازان بزرگ جهان، كه با مجوز ناشرِ اصلي و با طي مراحل حقوقي آن به نشر در مي‌آيد.»

خُب، پس اگر اين طور باشد كار سر و شكل درست و حساب شده‌اي دارد و البته همين طور هم هست. اين معرفي كه بخش چهارم از اين مجموعه‌ي به چاپ رسيده در ايران است، درباره‌ي اين دو برادر، -كارگردان - است، كه البته هر فيلم دوست و فيلم بين، اگر حرفه‌اي نيز نباشد، حداقل يكي دو كار از اين كارگردانان را ديده است. «قاتلين پيرزن» شهره‌ترين آنهاست كه از «صدا و سيماي» ايران نيز پخش شده، و بيننده‌هاي خود را هم داشت. به هر حال اگر به دنبال اطلاعاتي نه چندان گسترده اما دسته بندي شده و دقيق درباره‌ي اين دو كارگردان هستيد، اين كتاب ارزشِ خواندن دارد. زيرا در اين كتاب به جز مقدمه‌ي مولفان بر چاپ دوم كتاب و همچنين فصلي كوتاه با عنوانِ «جذابيت‌ شگفت‌انگيز كوئن‌ها» شما با فصولي كوتاه و بلند ديگر برخورد خواهيد كرد كه در آنها به بسياري از فيلم‌هاي اين دو برادر، تا سال 2001 پرداخته شده است. پرداختي كه نه كوتاه است و نه بلند و البته نه آن چنان سطحي و نه بيش از آن چه انتظار داريد؛ عميق.

اسفنديار درب كوشكي